Barbaros Kılıç Yazdı: Makaslı platformlarda derin döngülü akülerin kullanımının önemi

Barbaros Kılıç Yazdı: Makaslı platformlarda derin döngülü akülerin kullanımının önemi

Vinç & Platform sitesindeki bu yazımda, Makaslı Platform satıcıları veya direk kullanıcıları tarafından bu ekipmanların akülerinin temin edilmesi ve kullanımları aşamasında, nelere dikkat etmeleri gerektiğine dair bazı konu başlıklarına değinmek istiyorum.

Bu sektörde özellikle kullanıcılar tarafında yaşanan en büyük problem, makinelerin mekanik problemleri değil, akülerinin performansının çabuk düşmesi veya akülerin beklenilen sürelerden daha az sürelerde hizmet vermesidir. Burada göze çarpan en büyük eksiklik ise ekipman tedarikçileri tarafından kullanıcıların yeterli şekilde bilgilendirilmemiş olması ve buna bağlı olarak akülerin kullanıcılar tarafından olması gerekenin dışından son derece hatalı biçimlerde kullanılmasıdır. Bu nedenle bu sektörde iştirak eden kullanıcılar ile derin döngülü akülerin kullanımı hakkında bazı önemli nüansları paylaşmak istiyorum.

Derin Döngülü Blok Akülerde Doğru Şarj:

6V bir blok akü 3 hücre, 12V bir blok akü 6 hücreden oluşmaktadır.

Blok akülerde bir hücrenin, redresöre bağlı iken ve şarjı tamamlanmış iken (şarj cihazının şarj sonu voltajı) olması gereken tepe voltaj değeri 2.58V dur.

Bu değerlerden yola çıktığımızda, blok aküleri şarj eden redresörlerin besleme voltaj değeri, 6V blok akü için: 3 göz x 2.58V = 7.74V, 12V blok akü için: 6 göz x 2.58V= 15.48V, 24V blok akü için: 12 göz x 2.58V=30.96V, 48V blok akü için: 24 göz x 2.58V= 61.92V değerlerinde olmalıdır.

Derin Döngülü Blok Akülerin Boşta İken ((Tam şarj olmuş ve redresörden sökülmüş durumda iken)  Durumu:

Derin döngülü aküler, tam performansına ulaştıktan sonra (bu değere yaklaşık 30 -40 döngü sonra ulaşmaktadırlar) boşta iken şarjlı bir hücresi için vermesi gereken gerilim değeri 2.25V tur. Bu değerler;

6V’luk bir aküde 3 hücre olacağından 2.25x3=6.75V, 12V’luk bir aküde 6 hücre olacağından 2.25x6=13.5V, 24V’luk bir aküde 12 hücre olacağından 2.25x12=27V, 48V’luk bir aküde 24 hücre olacağından 2.25x24=54V olacaktır.

Derin Döngülü Blok Akülerin Deşarj Sonu (Kesme)  Voltajı:

Derin döngülü aküler, deşarj işlemi gerçekleşirken, yani aküler makinede kullanılır iken cihazın kendisini kapatıp aküleri şarja bağlama sinyalinin vermesi gereken voltaj değeri hücre başına 1.75V tur. Bu değerler;

6V’luk bir aküde 3 hücre olacağından 1.75x3=5.25V, 12V’luk bir aküde 6 hücre olacağından 1.75x6=10.5V, 24V’luk bir aküde 12 hücre olacağından 1.75x12=21V, 48V’luk bir aküde 24 hücre olacağından 1.75x24=42V olacaktır.

Derin Döngülü Blok Akülerin Deşarj Olduktan Sonra Boştaki Durumu:  

Derin döngülü aküler, deşarj işlemi bittikten sonra akü boşta iken (aküden herhangi bir şarj veya deşarj işlemi gerçekleşmediği durum) voltmetre ile ölçüm aldığımızda bu değer hücre başına yaklaşık olarak 1.97-2 V gibi bir değere tekabül etmektedir. Akülerden ölçüm alınırsa;

6V’luk bir aküde 3 hücre olacağından 1.97x3=5.91V- 6V, 12V’luk bir aküde 6 hücre olacağından 1.97x6=11.82V-12V, 24V’luk bir aküde 12 hücre olacağından 1.97x12=23.64V-24V, 48V’luk bir aküde 24 hücre olacağından 1.97x24=47.28V-48V değerleri arasında olacaktır.

Not: Bu değerler ortam sıcaklığı ve elektrolit yoğunluklarına göre değişim gösterebilmekle birlikte, her akü üreticisinin değerleri birbirinden farklılık gösterebilir. Doğru olan çalışılmakta olan akü markasına göre kullanılan redresörlerin kalibre edilmesidir.

Derin Döngülü Blok Akülerin Deşarj Akımının Belirlenmesi:

Derin döngülü akülerin,  C5 ve C20 kapasite değerlerine göre deşarj akımları belirlenip vermesi gereken performans değerleri saat bazında hesaplana bilir.

Akünün C20 kapasite değerinden kasıt, akünün 20. saat sonunda verebileceği maksimum kapasite anlamına gelmektedir. Örneğin C20 kapasitesi  232 Ah olan bir akünün 20 saat kullanılması için çekilmesi gereken deşarj akımını hesaplar iken C20 kapasite değerini 20’ ye bölmemiz gerekmektedir, yani 232/20=11.6A olarak deşarj akımı hesaplanmalıdır.

Akünün C5 kapasite değerinden kasıt, akünün 5. saat sonunda verebileceği maksimum kapasite anlamına gelmektedir. Örneğin C5 kapasitesi  181 Ah olan bir akünün 5 saat kullanılması için çekilmesi gereken deşarj akımını hesaplar iken C5 kapasite değerini 5’e bölmemiz gerekmektedir, yani 181/5=36.2A olarak deşarj akımı hesaplanmalıdır.

Derin döngülü akülerde akünün üzerinde C20 kapasite değeri yazmaktadır. Akünün C5 kapasite değeri C20 kapasite değerinin yaklaşık %15-20 si olarak hesaplanmaktadır. Örneğin C20 değeri 232AH C5 kapasitesini hesaplamamız için bu değeri 0.8 ile çarpmamız gerekmektedir.   232x0.8=185.6 Ah gibi bir değere çıkmaktadır. C5 değerinin en kesin bir şekilde bilmemizin tek bir yolu üretici firmanın vermiş olduğu dokümanlardan temin etmemiz olacaktır.

Bir önemli konu olarak, örneğin deşarj akımı C5 değerine göre 30A olması gereken bir aküden (150AH’lik bir akü) deşarj akımı olarak 40A gibi bir değer çekilmesi durumunda bu akünün 5 saat kadar performans  alınamayacağını gösterir.

Yani bu akülerin kullanıldığı platform makinelerinin, akülerinden olması gereken deşarj akımlarından daha yüksek değerlerde akım çekmesi durumunda aküler beklenen maksimum performans sürelerine ulaşamayacaktır. Ayrıca bu durum akülerden, normal koşullar için belirlenmiş olan şarj-deşarj (döngü) sayılarının elde edilememesine neden olacaktır.

Akünün Rutin Kontrolleri ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Derin döngülü akülerin doğru kullanımları ve beklenen ömür sürelerinin elde edilmesi için dikkat edilmesi gereken bazı kuralları sizlerle paylaşmak istiyorum.

  1. Akülere saf su eklenmesi her zaman şarjdan sonra olmalıdır. Şarjdan önce eklenen saf sular aküler şarj olurken taşmalara ve gaz çıkarmasında zorluklara neden olacaktır. Taşma yapmış bir akünün yüzeyi bir bez yardımı ile kurutulmalıdır.
  2. Akülerde saf su kontrolleri gün aşarı gözle yapılmalı, eksik su varsa şarjdan sonra plakalarının 1 cm üstünde olacak şekilde akülere saf su eklenmelidir. (Plakaları açığa çıkmış bir aküye saf su eklenmesi şarj başlamadan önce plaka yüzeyini kapatacak kadar eklenip, şarj işlemi bittikten sonra plakaların 1 cm üzerinde olacak şekilde olmalıdır.)
  3. Akülere her daim saf su eklenmelidir. (yağmur suyu, buz dolabı suyu, çeşme suyu gibi saf su dışındaki sular kesinlikle eklenmemelidir.)
  4. Akülerin yüzeyleri her daim temiz tutulmalıdır. En az haftada bir nemli bir bez yardımı ile akü yüzeyleri temizlenmelidir.
  5. Aküler şarj işlemi bittikten sonra hemen kullanılmamalıdır. Minimum 1 saat dinlendirilmelidir. (Tavsiye edilen 1-3 saat arası)
  6. Akülerde değişim ve temizlik işlemleri yapılırken çıplak el ile aküye temas edilmemesi gerekmektedir.(Akülerdeki gaz çıkışından dolayı elimizdeki statik elektriğin boşalması sonucu akü patlamalarına yol açabilir, aynı şekilde sigarada bu olayı tetikleyen bir etkendir.)
  7. Aküler ortam sıcaklığı 30 C derecin üstünde olduğu yerlerde şarj edilmemelidir. Her 10 C derelik sıcaklık artışı akünün ömrünü yaklaşık olarak %50 oranında azaltacaktır.
  8. Aküler üretici tarafından paylaşılmış olan kesme voltajlarının altındaki değerlere kadar deşarj edilmemelidir. Akülerin deşarjı gerçekleştikten sonra, akülerin şarj yapısına uygun redresörler ile tam şarj oluncaya kadar şarj edilmesi sağlanmalıdır. Redresörün aküye uygunluğu aküyü temin eden firmaya kontrol ettirilerek netleştirilmelidir..
  9. Aküler tam deşarj olmuş bir şekilde bekletilmemelidir.
  10. Aküler şarj bağlandıktan sonra tam doluncaya kadar kesinlikle şarjdan çıkarılmamalıdır.

Bu hususlara dikkat edildiğinde platform kullanıcılarının makinelerden ve doğal olarak makine tedarikçilerinin de akülerden memnuniyeti daha üst seviyelere çıkacaktır.

Tüm sektöre başarılar dileklerimle…

 

Saygılarımla,

Barbaros Kılıç

Tunçmatik Elektrik. Malzemeleri. San. ve Tic. A.Ş.
Endüstriyel Akü Departman Müdürü

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın.

Giriş Yap

İlgili Paylaşımlar